Test Doubles و Fake در PHP — mock، stub، spy و fake درست

همه جایگزین‌های test را «mock» می‌نامند — اما معنای دقیق فرق دارد. انتخاب double اشتباه تست شکننده یا بی‌فایده می‌سازد. در Laravel بخش بزرگی با fake داخلی حل می‌شود؛ بقیه Mockery یا fake دستی.

انواع Test Double

Fake در Laravel — ترجیح اول

Http::fake([
    'api.zarinpal.com/*' => Http::response(['data' => ['authority' => 'A000']], 200),
]);

Mail::fake();
Storage::fake('s3');
Queue::fake();
Event::fake();

نگهداری شده، readable — Feature test.

Fake سفارشی برای interface

class InMemoryPostRepository implements PostRepositoryInterface
{
    private array $posts = [];

    public function create(array $data): Post
    {
        $post = new Post($data);
        $post->id = count($this->posts) + 1;
        $this->posts[] = $post;
        return $post;
    }
}

// test
$this->app->instance(PostRepositoryInterface::class, new InMemoryPostRepository());

fake واقعی‌تر از mock — رفتار قابل پیش‌بینی. Repository.

Stub با Mockery

$gateway = Mockery::mock(PaymentGateway::class);
$gateway->shouldReceive('charge')->andReturn(['ok' => true]);
// بدون assert تعداد — فقط setup

Mock — verify رفتار

$gateway->shouldReceive('charge')->once()->with(5000);

Mockery عمیق.

کی Fake نه Mock؟

• سرویس Laravel داخلی — Mail، Http، Notification
• نیاز به state ساده in-memory
• چند متد همکاری می‌کنند

کی Mock؟

• فقط verify یک فراخوانی boundary
• external SDK بدون fake رسمی
• exception path

Anti-pattern: mock database layer کامل

Eloquent mock نکنید — RefreshDatabase یا SQLite in-memory.

Fake clock

Carbon::setTestNow('2026-01-15 10:00:00');
// test scheduled publish
Carbon::setTestNow();

جمع‌بندی

Laravel fake → custom fake → mock/spy. Action test: Repository Action. CI: Coverage.

testing infrastructure