تفاوت MySQL و MariaDB برای توسعهدهنده Laravel — کدام را انتخاب کنیم؟
هر دو MySQL و MariaDB با Laravel از طریق درایور mysql کار میکنند — همان config در .env، همان Eloquent. اما تفاوتهای نسخه، ویژگی و اکوسیستم میتواند روی migration، performance و هزینه هاست اثر بگذارد. در XAMPP معمولاً MariaDB نصب است؛ روی VPS اوبونتو گاهی MySQL 8. این مقاله کمک میکند بدون تعصب انتخاب کنید.
رابطه تاریخی — چرا دو تا داریم؟
MariaDB فورک community-driven از MySQL است (پس از خرید Oracle). سالها سازگار بودند؛ در نسخههای جدید اختلافهای جزئی در optimizer و syntax اضافه شده — برای ۹۰٪ اپلیکیشن Laravel مهم نیست.
سازگاری با Laravel
Laravel رسماً هر دو را پشتیبانی میکند. در config/database.php:
DB_CONNECTION=mysql
DB_HOST=127.0.0.1
DB_PORT=3306
MariaDB پیشفرض پورت ۳۳۰۶ همان است. migrationهای استاندارد Laravel روی هر دو بدون تغییر اجرا میشوند. از utf8mb4_unicode_ci برای فارسی استفاده کنید.
مقایسه فنی خلاصه
| معیار | MySQL 8 | MariaDB 10.11+ |
|---|---|---|
| لایسنس | GPL + commercial Oracle | GPL open |
| JSON | نوع JSON بومی قوی | پشتیبانی JSON خوب |
| Window functions | بله | بله |
| Replication | بالغ | بالغ، گزینههای متنوع |
| Performance | وابسته به workload | اغلب competitive |
کی MySQL؟
- هاست یا تیم ops فقط MySQL enterprise support میدهد
- نیاز به ویژگی خاص Oracle MySQL
- managed service مثل AWS RDS MySQL
کی MariaDB؟
- XAMPP/local پیشفرض
- هاست ایرانی با MariaDB رایج
- ترجیح open-source خالص بدون Oracle
- برخی توزیعهای لینوکس default MariaDB
تفاوتهایی که Laravel dev باید بداند
fulltext و index
در جستجوی fulltext فارسی هر دو محدودیت دارند — اغلب Elasticsearch یا Meilisearch جدا میآوریم.
تفاوت در EXPLAIN
برای بهینهسازی کوئری روی همان engine تست کنید که production است.
migration از یکی به دیگری
معمولاً dump با mysqldump و restore کافی است. charset و collation را یکسان نگه دارید.
تنظیم Laravel برای production
DB_CONNECTION=mysql
DB_CHARSET=utf8mb4
DB_COLLATION=utf8mb4_unicode_ci
connection pooling با ProxySQL یا PgBouncer برای MySQL — در مقیاس بالا.
Redis جدا از بحث SQL
کش و صف — REDIS_HOST — مکمل دیتابیس است نه جایگزین.
اشتباهات رایج
تست روی SQLite و deploy روی MySQL بدون تست migration. استفاده از latin1 برای فارسی. فرض یکسان بودن optimizer در هر دو بدون benchmark.
جمعبندی
برای Laravel در ایران: local روی XAMPP/MariaDB، production هر کدام هاست بدهد — اگر اختلاف نسخه نیست، هر دو عالیاند. مهمتر: index درست، backup، و env امن. نصب: XAMPP.
طراحی دیتابیس پروژه — مشاوره دهید.