DTO در Laravel — Data Transfer Object برای داده ساخت‌یافته

$request->validated() یک array است — کار می‌کند تا وقتی کلید اشتباه تایپ شود، IDE autocomplete ندهد و refactor بشکند. DTO (Data Transfer Object) شیء immutable با type مشخص است که بین Request، Action، Service و گاه API جریان می‌یابد.

DTO ساده با readonly PHP 8.2+

readonly class CreatePostData
{
    public function __construct(
        public string $title,
        public string $slug,
        public string $content,
        public ?string $excerpt = null,
    ) {}

    public static function fromArray(array $data): self
    {
        return new self(
            title: $data['title'],
            slug: $data['slug'],
            content: $data['content'],
            excerpt: $data['excerpt'] ?? null,
        );
    }
}

از Form Request

class StorePostRequest extends FormRequest
{
    public function rules(): array { /* ... */ }

    public function toDto(): CreatePostData
    {
        return CreatePostData::fromArray($this->validated());
    }
}

Form Request پیشرفته.

در Action

public function handle(CreatePostData $data, User $author): Post
{
    return $this->posts->create([
        'title' => $data->title,
        'slug' => $data->slug,
        'content' => $data->content,
        'excerpt' => $data->excerpt,
        'user_id' => $author->id,
    ]);
}

Action Class signature واضح — نه array $data.

Spatie Laravel Data

پکیج محبوب: validation، cast، از Request/Model:

use Spatie\LaravelData\Data;

class CreatePostData extends Data
{
    public function __construct(
        public string $title,
        public string $slug,
        public string $content,
    ) {}
}

// CreatePostData::from($request);

برای پروژه بزرگ با DTO زیاد ارزش دارد؛ CRUD کوچک readonly class کافی.

DTO vs Model

DTO vs Value Object

DTO bag of fields برای transfer؛ Value Object domain concept با invariant (مثلاً Email). گاه VO داخل DTO.

API Resource و DTO

DTO از request → Action → return Model → Resource برای JSON. DTO جایگزین Resource نیست.

اشتباهات

• DTO با ۵۰ فیلد god object
• logic business داخل DTO
• DTO برای هر خط CRUD بدون benefit

جمع‌بندی

DTO وقتی لایه‌ها جدا و type safety مهم است. Clean: Clean Code. Service: Service vs Action.

architecture با DTO